آيا جريان غدير خم از نظر تاريخي صحيح و ثابت است؟

️ يكي از قطعي ترين و محكم ترين وقايع تاريخ اسلام، داستان غدير خم است.
قضيه به طور خلاصه بدين شرح است:

پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله) در حجه الوداع که حدود ۱۱۴ هزار تا ۱۲۴ هزار نفر از مسلمانان حضور داشت، بعد از نزول آیه ۶۷ سوره مائده موظف شد تمام همراهان خویش را جمع کند، و پیام مهمی را به ایشان برساند. رسول خدا(صلی‌الله‌علیه‌وآله) بعد از اقامه نماز ظهور دستور دادند که از جهاز شتر محل مرتفعی ترتیب دهند و سپس شروع به خواندن خطبه کردند:
حمد و سپاس مخصوص خداست، ياري از او مي خواهيم… سپس از مردم پرسيد آيا من رسالتم را انجام دادم؟
همگي گفتند: ما گواهي مي دهيم كه تو پيام خدا را ابلاغ كردي،
سپس فرمودند: اي مردم كيست كه بر اهل ايمان از خود آن ها سزاوارتر است؟
مردم گرفتند: خدا و رسول داناترند،
سپس فرمودند: «من كنت مولاه فعلي مولا» هر كس من مولا و سرپرست او هستم بعد از من علي سرپرست و مولاي اوست».

 و بعد از آن اين آيه نازل شد: اليوم اكملت لكم دينكم[مائده/۳] امروز دين شما را كامل كردم و اسلام را به عنوان دين خود برگزيدم و راضي شدم…».

 اين روايت توسط ۱۱۰ نفر از صحابه و هم چنين ۸۴ نفر از تابعين حديث غدير را نقل كرده اند كه همگي در كتب اهل سنت موجود است و علاوه بر آن، عده زيادي از علماي طراز اول اهل سنت به متواتر (قطعي) بودن حديث غدير اعتراف كرده اند از جمله آن ها: ۱٫ جلال الدين سيوطي. ۲٫ علامه مناوي. ۳٫ علامه عزيزي. ۴٫ ابن كثير دمشقي. ۵٫ شيخ عبدالله شافعي و… .

علماي بسيار زيادي از اهل سنت به صحت حديث غدير اعتراف كرده اند. از جمله آن ها: ۱٫ ابن حجر هيثمي. ۲٫ حاكم نيشابوري. ۳٫ حلبي. ۴٫ ابن كثير دمشقي.

احتجاج اهل‌بيت پيامبر به حدیث غدیر

️یکی از شبهات وهابیت بر علیه شیعه این است که می‌گویند هیچ‌گاه امیرالمومنین(علیه‌السلام) با حدیث غدیر بر امامت و خلافت خود احتجاج نکرده است؛ سپس بر این مبنا می‌گویند پس حدیث غدیر، معنایی غیر از خلافت و امامت دارد و آن هم دوستی و نصرت است؛ چرا که اگر دال بر ولایت و سرپرستی بود، جا داشت امیرالمومنین(علیه‌السلام) با استناد به این حدیث، با مخالفان خود احتجاج کرده و خود را رهبر جامعه و جانشین پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله) بداند.
این مطلب، دروغی بیش نیست، زیرا مستنداتی تاریخی وجود دارد که، نه تنها امیرالمومنین(علیه‌السلام) به حدیث غدیر استناد کرده است، بلکه دیگر ائمه(علیهم‌السلام) نیز به این حدیث برای اثبات ولایت و جانشینی امیرالمومنین(علیه‌السلام) استناد کرده‌اند، که در ادامه به مواردی اشاره می‌کنیم.

۱٫ «شمس‌الدين جزرى دمشقى مقرى شافعى» از علمای اهل سنت در كتاب «أسنی‌المطالب فى مناقب على‌بن‌ابي‌طالب» از حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها) نقل کرده که حضرت در خطبه‌ای غراء فرمودند: «[ای مردم] آیا سخن رسول خدا(صلی‌اللّه‌عليه‌و‌آله) در روز غدیر خم که فرمود: «من كنت مولاه فعلى مولاه» را یا سخن ایشان که فرمود: «أنت منّى بمنزلة هارون من موسى» را فراموش کردید؟[۱]

۲٫ «قندوزى حنفى» از علمای اهل سنت نقل می‌کند که چون امام حسن مجتبى(عليه‌السلام) با معاويه صلح کرد، معاويه بالای منبر رفت و گفت: «حسن‌بن‌على(علیه‌السلام) من‌را خلیفه دانسته است و خود را اهل آن نمی‌داند…». بعد از پایان خطبه او، حضرت بلند شد و در از منبر بالا رفتند و خطبه بسيار بليغى ايراد كردند كه در آن مناقب و فضائل اميرالمومنين(عليه‌السلام) و دیگر اهل‌بيت را بیان کرده و فرمودند: «و ديدند كه رسول خدا(صلی‌اللّه‌عليه‌و‌آله) پدر من‌را در روز غدير خم نصب كرد و مردم را امر نمود كه حاضران به غائبان برسانند»[۲]

۳٫ يك يا دو سال قبل از مردن معاويه در ایّام حج در سرزمین منی امام حسین(علیه‌السلام) تمام اصحاب رسول خدا(صلی‌الله‌علیه‌وآله و بزرگان جهان اسلام را جمع کرد و خطبه‌ای به بیان فضائل امیرالمومنین و اهل‌بیت(علیهم‌السلام) پرداخت و سخنان پیامبر اکرم(صلی‌اللّه‌عليه‌و‌آله) در مورد آنان را بیان می‌کرد، و درباره هر فقره از فقراتى كه بيان مى‏‌نمود، جمع حاضر مى‏‌گفتند: «اللّهم نعم» بار پروردگارا! همين‌طور است كه حسين(علیه‌السلام) مى‏‌گويد، ما اين‌ها را از رسول خدا(صلی‌الله‌علیه‌وآله) شنيديم و بر آن‌ها حاضر و ناظر بوديم. سپس حضرت فرمود: «…من با سوگند به خداوند از شما مى‏‌پرسم كه آيا مى‏‌دانيد كه رسول خدا(صلی‌اللّه‌عليه‌و‌آله) او (اميرالمومنين) را در روز غدير خم نصب نمود، و نداى ولايت او را سر داد؟» همه گفتند: بار پروردگارا، آرى ما مى‏‌دانيم».[۳]

📚پی‌نوشت:
[۱]. الغدير، ج ۱، ص ۱۹۶ و ص ۱۹۷٫
[۲]. ينابيع المودّة، چاپ اول، استامبول، ص ۴۸۲٫
[۳]. كتاب سليم بن قيس، ص ۲۰۶ تا ص ۲۰۹٫
برای مطالعه بیشتر به سایت welayatnet.com مراجعه کنید.

                                     بسیج دانشگاه شهید مطهری (ره) مشهد

کلیدواژه ها : ,

این خبر را به اشتراک بگذارید :