۲۴ذی‌الحجه یادآور رویدادی بزرگ در اثبات حقانیت اسلام است، در این روز بود که خداوند در سال دهم هجری آیه مباهله را بر پیامبر رحمت، حضرت محمد مصطفی (صلی الله علیه و آله و سلم) نازل کرد: [فَمَنْ حَاجَّکَ فِیهِ مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَکَ مِنَ الْعِلْمِ فَقُلْ تَعَالَوْا نَدْعُ أَبْنَاءَنَا وَأَبْنَاءَکُمْ وَنِسَاءَنَا وَنِسَاءَکُمْ وَأَنْفُسَنَا وَأَنْفُسَکُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَتَ اللَّهِ عَلَى الْکَاذِبِینَ].[۱]

در روز ۲۴ ذی الحجه سال دهم هجری پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) طی نامه ای سکنه مسیحی نجران در نقطه مرزی حجاز و یمن را به آیین اسلام دعوت کرد ولی  مردم نجران از این دعوت سر باز زدند وحاضر به پذیرفتن اسلام نشدند از این رو نمایندگان خودمانند سید و عاقب و اباحارثه را به مدینه فرستادند و حضرت محمد (صلی الله علیه و آله و سلم) آنان را به امرخدا به مباهله دعوت کرد.[۲]

زمانی که نمایندگان مسیحیان نجران، پیشنهاد مباهله را از سوی پیامبراکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) شنیدند، متحيّر ماندند و از پیامبر زمانی خواستند تا در این باره مشورت کنند.

روز مباهله فرا رسید. پیامبر گرامی در حالى که دست حضرت علی (علیه السلام) را گرفته بود و امام حسن و حسین (علیه السلام) در جلوی ایشان می رفتند و حضرت فاطمه (سلام الله علیها) در پشت سر ایشان می رفت برای مباهله آمد. مسیحیان نیز در حالی که اسقف در جلویشان بود آمدند.

پس از معرفی افراد همراه پیامبر به درخواست مسیحیان تلاطم مهیبِ شک و تردید، آرامش پوشالی قلب‏ هایشان را درهم کوبید. آرزو می‏ کردند پیامبر را با گروهی از یاران و سربازانش ببینند تا اینکه با خاندان سراسر نور به میدان مباهله قدم بگذارند.اسقف از مباهله با پیامبر سر باز زد و تصمیم به مصافحه با ایشان گرفت و نجران، به حقانیت این خاندان، اعتراف کرد.

در این روز نیز دو آیه تطهیر [إِنَّمَا یُرِیدُ اللَّهُ لِیُذْهِبَ عَنکُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَیْتِ وَ یُطَهِّرَکمُ‏ْ تَطْهِیرًا] [۳] و ولایت [إِنَّمَا وَلِیُّکُمُ اللّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِینَ آمَنُواْ الَّذِینَ یُقِیمُونَ الصَّلاَةَ وَیُؤْتُونَ الزَّکَاةَ وَهُمْ رَاکِعُونَ] [۴] نازل شد که همواره موجب فخر شیعیان است.

تواتر حديث مباهله
برخى از عالمان بزرگ سنى به تواتر حديث مباهله و به قطعيت صدور آن اذعان كرده اند. حاكم نيشابورى درباره اين مدّعا مى نويسد:
وقد تواترت الأخبار في التفاسير عن عبدالله بن عباس وغيره أنّ رسول الله صلّى الله عليه وآله وسلّم أخذ يوم المباهلة بيد علي وحسن وحسين وجعلوا فاطمة وراءهم، ثمّ قال: «هؤلاء أبناؤنا وأنفسنا ونساؤنا»
اخبار در تفاسير از ابن عباس و غير او متواتر است كه رسول
خدا صلى الله عليه وآله وسلّم در روز مباهله دست على، حسن و حسين عليهم السلام را گرفت و فاطمه عليها السلام را پشت سر ايشان قرار داد و آن گاه فرمود: «اينان پسران، جان ها و زنان ما هستند».
ابوبكر جصّاص نيز مى گويد:
فنقل رواة السِيَر ونقلة الأثر، لم يختلفوا فيه، أنّ النبي صلّى الله عليه وآله وسلّم أخذ بيد الحسن والحسين وعليّ وفاطمة رضي الله عنهم، ثمّ دعا النصارى الذين حاجّوه إلى المباهلة
همانا راويان سيره ها و ناقلان احاديث هيچ اختلافى ندارند و متفقند در اين كه پيامبر صلّى الله عليه وآله وسلّم دست حسن، حسين، على و فاطمه عليهم السلام را گرفت و نصارايى را كه با ايشان مجادله مى كردند، به مباهله فرا خواند.
ابن عربى مالكى نيز در أحكام القرآن مى نويسد:
روى المفسّرون أن النبيّ صلّى الله عليه وآله وسلّم ناظر أهل نجران حتّى ظهر عليهم بالدليل والحجّة، فأبوا الإنقياد والإسلام، فأنزل الله عزّوجلّ هذه الآية، فدعا حينئذ عليّاً وفاطمة والحسن والحسين،ثمّ دعا النصارى إلى المباهلة
مفسّران روايت كرده اند كه پيامبر صلّى الله عليه وآله وسلّم با اهل نجران مناظره كرد و با دليل و برهان بر آن ها غالب شد، اما آن ها از پذيرش و تسليم سرباز زدند. از اين رو اين آيه نازل شد و پيامبر در اين هنگام على، فاطمه، حسن و حسين عليهم السلام را دعوت كرد و نصرانيان را به مباهله فرا خواند.
محمّد بن طلحه شافعى نيز مى گويد:
أمّا آية المباهلة: فقد نقل الرواة الثقات والنقلة الاثبات، أنّ سبب نزول آية المباهلة، هى قوله تعالى: (قُلْ تَعالَوْا نَدْعُ أَبْناءَنا…)… فلمّا أصبحوا، جاؤوا إلى رسول الله، فخرج إليهم محتضن الحسين آخذاً بيد الحسن و فاطمة خلفه و عليّ خلفهما ويقول: «أللّهمَّ هؤلاء أهلي».
امّا درباره آيه مباهله، پس به تحقيق راويان مورد اعتماد و ناقلان دقيق آن را نقل نموده اند كه سبب نزول آيه (… قُلْ تَعالَوْا نَدْعُ أَبْناءَنا…)… اين بود كه صبح گاهان ايشان با رسول خدا از منزل خارج شدند در حالى كه رسول الله صلّى الله عليه وآله وسلّم حسين را به آغوش كشيده و دست حسن را گرفته بود فاطمه پشت سر آن حضرت و على پشت هر دو ايشان مى فرمود: «خدايا، ايشان اهل من هستند».
وبالاخره از ميان متكلّمان نيز قاضى إيجى و شريف جرجانى آشكارا اعتراف كرده اند كه از ديدگاه اهل حديث، اخبار صحيح و روايات محكم دلالت دارند كه پيامبر اكرم صلّى الله عليه وآله وسلّم براى مباهله با اهل نجران فقط اميرالمؤمنين، حضرت فاطمه زهرا، امام مجتبى و حضرت سيدالشهداء عليهم السلام را فراخواندند كه عبارات متكلّمان سنى در بررسى دلالت احاديث مطرح خواهد شد. روشن است كه اقرار و اعتراف محدّثان، مفسّران و متكلّمان اهل تسنن به ثبوت داستان مباهله و تواتر احاديث آن، ما را از بررسى اسانيد روايات بى نياز مى كند; زيرا خبر متواتر مفيد قطع و يقين است و دقت در اسانيد آن از نظر علمى هيچ ضرورتى ندارد. در ادامه، متن اين حديث را از منابع معتبر اهل سنّت را مطرح مى كنيم.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

پی نوشت:

۱٫سورهٔ آل‌عمران-آیهٔ ۶۱

۲٫قرائتی، محسن، تفسیر نور، مرکز فرهنگی درسهائی از قرآن، ج۲، ص ۷۶.

۳٫سوره احزاب آیه ۳۳

۴٫سوره المائدة آیه۵۵

دانشگاه شهید مطهری(ره) مشهد مقدس-واحد برادران

این خبر را به اشتراک بگذارید :